पेल्विस म्हणजे काय? (What is a Pelvis?)
पेल्विस हा शरीराचा खालच्या भागातील एक महत्त्वाचा भाग आहे. पेल्विस म्हणजे शरीराच्या खालच्या बाजूचा तो भाग ज्यामध्ये श्रोणि हाडं, श्रोणि गाठ, आणि त्यातील अवयव सामावलेले असतात. हा भाग मुख्यतः स्त्रिया आणि पुरुषांमध्ये थोडासा वेगळा असतो. पेल्विसमध्ये असलेल्या हाडांचे कार्य आपल्या शरीराला स्थिरता आणि समर्थन देणे आहे.
पेल्विसची संरचना आणि हाडे (Structure and bones of the pelvis)
पेल्विस हाडांचे तीन मुख्य भाग असतात: इलियम, इस्कीम, आणि प्युबिस. हे तीन भाग एकत्र येऊन पेल्विस तयार करतात. पेल्विसचे हाडे आपल्या शरीराला स्थिरता देतात आणि आपल्याला हालचाल करण्यासाठी आवश्यक आधार देतात.
पेल्विसचे कार्य (Pelvis function)
पेल्विसचे मुख्य कार्य म्हणजे शरीराच्या अवयवांना आधार देणे. पेल्विस हा भाग पोट आणि पायांमध्ये एक दुवा म्हणून कार्य करतो. पेल्विसमध्ये असलेल्या हाडं आणि स्नायू शरीराला उभे ठेवण्यास मदत करतात.
पेल्विसमध्ये असलेले अवयव (Organs in the pelvis)
स्त्रियांमध्ये पेल्विसमध्ये गर्भाशय, डिंबवाही, आणि योनी यांचा समावेश होतो. पुरुषांमध्ये, पेल्विसमध्ये प्रोस्टेट ग्रंथी आणि मूत्रमार्गाचा समावेश होतो.
पेल्विसच्या आजारांचे प्रकार (Types of pelvic diseases)
- पेल्विक ऑर्गन प्रोलॅप्स (POP): पेल्विसमधील अवयव त्यांच्या सामान्य स्थितीपेक्षा खाली येऊन बाहेर येतात.
- पेल्विक इन्फ्लॅमेटरी डिसीज (PID): पेल्विसमध्ये संसर्ग झाल्यामुळे ह्या आजाराची सुरुवात होते.
- एंडोमेट्रिओसिस: या आजारात गर्भाशयाच्या बाहेर गर्भाशयाच्या आतील अस्तरासारख्या ऊतकांची वाढ होते.
- फायब्रॉइड्स: हे गर्भाशयाच्या आत असलेल्या पेशींमध्ये होणारे अर्बुद आहेत.
पेल्विसच्या आजारांची लक्षणे (Symptoms of pelvic diseases)
पेल्विसच्या आजारांची लक्षणे सामान्यत: पोटाच्या खालच्या भागात वेदना, लघवी करताना जळजळ, योनिमार्गातून दुर्गंधीयुक्त स्त्राव, आणि मासिक पाळीमध्ये अनियमितता अशी असू शकतात.
पेल्विसच्या आजारांचा उपचार (Treatment of pelvic diseases)
- पेल्विक ऑर्गन प्रोलॅप्स: शारीरिक व्यायाम, पेल्विक फ्लोर एक्सरसाइजेस, किंवा शस्त्रक्रिया.
- पेल्विक इन्फ्लॅमेटरी डिसीज: ऍन्टीबायोटिक्स दिले जातात.
- एंडोमेट्रिओसिस: हार्मोनल थेरपी, वेदनाशामक औषधे, आणि शस्त्रक्रिया.
- फायब्रॉइड्स: औषधे, होर्मोनल थेरपी, आणि शस्त्रक्रिया.
निष्कर्ष (Conclusion)
पेल्विस हा शरीराचा एक अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा भाग आहे. पेल्विसच्या आजारांची लक्षणे ओळखून त्वरित वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे. यशोदा आयव्हीएफ सेंटर येथे अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने प्रजनन उपचार दिले जातात.